SÀN GIAO DỊCH CARBON VIỆT NAM CHÍNH THỨC MỞ PHIÊN GIAO DỊCH ĐẦU TIÊN NGÀY 29/6/2026

Xem nhanh

Hoàn tất bước chuẩn bị trước khi vận hành
Cơ chế giao dịch carbon được vận hành như thế nào?
Doanh nghiệp cần quan tâm điều gì?
Cơ sở pháp lý
Kết luận
- THÔNG TIN LIÊN HỆ

Ngày 29/6/2026 đánh dấu một cột mốc quan trọng trong quá trình chuyển đổi xanh của Việt Nam khi Sàn giao dịch carbon trong nước chính thức mở phiên giao dịch đầu tiên sau hơn ba năm chuẩn bị. Đây là bước tiến quan trọng trong việc hình thành thị trường carbon theo cơ chế thị trường, góp phần thực hiện cam kết giảm phát thải khí nhà kính và hướng tới mục tiêu phát thải ròng bằng "0" (Net Zero) vào năm 2050.

Hoàn tất bước chuẩn bị trước khi vận hành

Trước thời điểm khai trương sàn giao dịch, ngày 22/6/2026, Cục Biến đổi khí hậu (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) đã hoàn tất việc đăng ký hơn 511 triệu tấn CO₂e hạn ngạch phát thải lên Hệ thống đăng ký quốc gia. Đây được xem là bước chuẩn bị cuối cùng để thị trường carbon chính thức đi vào hoạt động.

Theo kế hoạch phân bổ, tổng hạn ngạch phát thải trong giai đoạn 2025–2026 đạt khoảng 511 triệu tấn CO₂e, bao gồm:

243 triệu tấn CO₂e cho năm 2025;
268 triệu tấn CO₂e cho năm 2026.

Việc phân bổ hạn ngạch hiện được áp dụng đối với 03 ngành phát thải lớn, gồm:

Nhiệt điện;
Sắt thép;
Xi măng.

Có 92 doanh nghiệp thuộc các ngành này được tham gia thị trường carbon, trong đó có nhiều doanh nghiệp quy mô lớn như Hòa Phát, Formosa, EVN, PV Power và VICEM.

Cơ chế giao dịch carbon được vận hành như thế nào?

Theo cơ chế của thị trường carbon, mỗi doanh nghiệp được phân bổ một lượng hạn ngạch phát thải nhất định.

Trường hợp phát thải vượt hạn ngạch, doanh nghiệp phải:

Mua thêm hạn ngạch phát thải từ các doanh nghiệp có lượng phát thải thấp hơn; hoặc
Sử dụng tín chỉ carbon để bù trừ, với mức tối đa 30% tổng hạn ngạch được phân bổ theo quy định.

Ngược lại, doanh nghiệp kiểm soát tốt lượng phát thải và còn dư hạn ngạch có thể chuyển nhượng hoặc bán cho các doanh nghiệp khác, tạo thêm nguồn doanh thu từ hoạt động giảm phát thải.

Theo lộ trình, thị trường carbon sẽ được thí điểm đến hết năm 2028 và vận hành chính thức từ năm 2029. Đáng chú ý, trong suốt thời gian thí điểm, doanh nghiệp được miễn phí dịch vụ giao dịch trên sàn, tạo điều kiện để các chủ thể làm quen với cơ chế vận hành mới.

Doanh nghiệp cần quan tâm điều gì?

Việc sàn giao dịch carbon chính thức đi vào hoạt động đồng nghĩa với việc lượng phát thải CO₂ đã được gắn với một giá trị kinh tế cụ thể.

Đối với các doanh nghiệp thuộc ngành điện, thép và xi măng, từ ngày 29/6/2026, mỗi tấn CO₂ phát thải vượt hạn ngạch sẽ đồng nghĩa với một khoản chi phí bổ sung.

Điều này tạo ra cả cơ hội và thách thức:

Doanh nghiệp kiểm soát tốt phát thải có thể tiết giảm chi phí sản xuất, đồng thời thu thêm lợi nhuận từ việc bán hạn ngạch phát thải hoặc tín chỉ carbon dư thừa.
Doanh nghiệp phát thải vượt hạn ngạch sẽ phải dành thêm nguồn lực tài chính để mua hạn ngạch hoặc tín chỉ carbon nhằm đáp ứng quy định pháp luật.

Có thể thấy, phát thải carbon không còn đơn thuần là vấn đề môi trường mà đã trở thành một yếu tố tác động trực tiếp đến chi phí sản xuất, hiệu quả tài chính và năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp.

Cơ sở pháp lý

Hoạt động của Sàn giao dịch carbon trong nước hiện được điều chỉnh bởi Nghị định số 29/2026/NĐ-CP về Sàn giao dịch các-bon trong nước. Nghị định quy định về:

đăng ký và lưu ký hạn ngạch phát thải;
giao dịch hạn ngạch phát thải và tín chỉ carbon;
thanh toán và chuyển quyền sở hữu;
quyền và nghĩa vụ của các chủ thể tham gia thị trường;
lộ trình phát triển và vận hành thị trường carbon tại Việt Nam.

Kết luận

Phiên giao dịch đầu tiên của Sàn giao dịch carbon Việt Nam không chỉ đánh dấu việc hoàn thiện một cơ chế quản lý phát thải theo chuẩn quốc tế mà còn mở ra một giai đoạn mới trong hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp.

Trong bối cảnh các yêu cầu về phát triển bền vững, ESG và giảm phát thải ngày càng trở thành tiêu chí quan trọng của thị trường toàn cầu, việc quản lý khí nhà kính và tối ưu hóa phát thải sẽ không chỉ giúp doanh nghiệp tuân thủ quy định pháp luật mà còn tạo ra lợi thế cạnh tranh lâu dài.