LUẬT TRÍ TUỆ NHÂN TẠO 2025: 10 ĐIỂM DOANH NHÂN CẦN ĐẶC BIỆT LƯU Ý

Ngày 10/12/2025, Quốc hội đã thông qua Luật Trí tuệ nhân tạo số 134/2025/QH15, chính thức có hiệu lực từ ngày 01/03/2026 tạo khung pháp lý đầu tiên điều chỉnh hoạt động nghiên cứu, phát triển, cung cấp, triển khai và sử dụng AI tại Việt Nam. Luật áp dụng cho cả tổ chức, cá nhân trong nước và nhà đầu tư nước ngoài tham gia hoạt động AI tại Việt Nam. 

Đối với một số hệ thống AI đã được triển khai trước thời điểm Luật có hiệu lực, doanh nghiệp sẽ được áp dụng cơ chế chuyển tiếp để hoàn thiện việc tuân thủ theo quy định mới.

Điều này đồng nghĩa với việc các doanh nghiệp đang phát triển, cung cấp hoặc sử dụng AI cần nhanh chóng rà soát hoạt động của mình, đặc biệt trong các lĩnh vực có mức độ rủi ro cao như tài chính, ngân hàng, y tế, giáo dục, tuyển dụng nhân sự và xử lý dữ liệu cá nhân.

1. AI không được thay thế hoàn toàn trách nhiệm của con người

Một trong những nguyên tắc cốt lõi của Luật là AI phải phục vụ con người, không thay thế thẩm quyền và trách nhiệm của con người. Doanh nghiệp vẫn phải duy trì cơ chế giám sát, kiểm soát và can thiệp của con người đối với các quyết định quan trọng do AI hỗ trợ đưa ra. 

Lưu ý: Không nên giao hoàn toàn việc tuyển dụng, đánh giá nhân sự, phê duyệt tín dụng hoặc các quyết định pháp lý quan trọng cho AI.

2. Quản lý AI theo mức độ rủi ro

Luật áp dụng phương pháp quản lý dựa trên rủi ro, phân loại hệ thống AI thành các nhóm rủi ro cao, trung bình và thấp. Hệ thống AI rủi ro cao phải thực hiện đánh giá sự phù hợp và đăng ký trước khi đưa vào sử dụng hoặc cung cấp ra thị trường. 

Ví dụ AI rủi ro cao có thể bao gồm:

• AI trong y tế;

• AI trong tài chính – tín dụng;

• AI phục vụ tuyển dụng lao động;

• AI ảnh hưởng đến quyền và lợi ích cơ bản của cá nhân.

3. Deepfake và AI lừa dối bị kiểm soát chặt

Luật nghiêm cấm việc sử dụng AI để:

• Giả mạo danh tính;

• Tạo Deepfake nhằm lừa đảo;

• Xâm phạm quyền con người;

• Gây ảnh hưởng đến an ninh quốc gia và trật tự xã hội. 

Doanh nghiệp sử dụng AI tạo nội dung cần có cơ chế nhận diện hoặc công bố rõ nội dung được tạo bởi AI.

4. Phải đảm bảo minh bạch và trách nhiệm giải trình

Luật yêu cầu hệ thống AI phải bảo đảm:

• Minh bạch;

• Công bằng;

• Không phân biệt đối xử;

• Có khả năng kiểm tra và giám sát;

• Có cơ chế giải trình đối với các quyết định do AI tạo ra. 

Lưu ý: Doanh nghiệp cần lưu hồ sơ vận hành AI, dữ liệu huấn luyện và quy trình ra quyết định để phục vụ kiểm tra khi cần thiết.

5. Dữ liệu cá nhân vẫn là rủi ro pháp lý lớn nhất

Mặc dù Luật AI tạo hành lang pháp lý mới, doanh nghiệp vẫn phải đồng thời tuân thủ:

• Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân;

• Quy định về an ninh mạng;

• Quy định về bảo mật thông tin khách hàng.

Việc dùng dữ liệu khách hàng để huấn luyện AI mà không có căn cứ pháp lý phù hợp có thể dẫn đến vi phạm nghiêm trọng.

6. Nhà phát triển và nhà cung cấp AI đều có trách nhiệm pháp lý

Luật xác định rõ trách nhiệm của:

• Nhà phát triển AI (Developer);

• Nhà cung cấp AI (Provider);

• Đơn vị triển khai và sử dụng AI. 

Điều này có nghĩa doanh nghiệp không thể viện lý do "phần mềm do bên thứ ba phát triển" để miễn trách nhiệm khi hệ thống AI gây thiệt hại.

7. Doanh nghiệp AI được hưởng nhiều chính sách hỗ trợ

Luật dành nhiều ưu đãi cho:

• Startup AI;

• Doanh nghiệp nhỏ và vừa;

• Tổ chức nghiên cứu và đổi mới sáng tạo. 

Các hỗ trợ bao gồm:

• Hạ tầng tính toán;

• Dữ liệu dùng chung;

• Mô hình ngôn ngữ lớn tiếng Việt;

• Chi phí đánh giá tuân thủ;

• Quỹ phát triển AI quốc gia. 

8. Khuyến khích tham gia Sandbox AI

Doanh nghiệp thử nghiệm công nghệ AI mới có thể tham gia cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox) để được:

• Hỗ trợ đánh giá rủi ro;

• Kiểm thử an toàn;

• Tư vấn kỹ thuật và pháp lý. 

Đây là cơ hội đáng chú ý cho các startup AI tại Việt Nam.

9. Sở hữu trí tuệ đối với dữ liệu và mô hình AI cần được chú trọng

Luật yêu cầu việc chia sẻ dữ liệu, mô hình và kết quả nghiên cứu phải tuân thủ:

• Pháp luật sở hữu trí tuệ;

• Quy định bảo vệ dữ liệu cá nhân;

• Quy định về quyền tác giả. 

Doanh nghiệp cần rà soát:

• Quyền sử dụng dữ liệu huấn luyện;

• Bản quyền nội dung AI tạo ra;

• Hợp đồng với đối tác phát triển AI.

10. AI Governance sẽ trở thành yêu cầu bắt buộc

Xu hướng quản trị AI (AI Governance) sẽ trở thành một phần trong quản trị doanh nghiệp. Doanh nghiệp nên sớm xây dựng:

• Chính sách sử dụng AI nội bộ;

• Quy trình kiểm soát rủi ro AI;

• Cơ chế đánh giá tác động AI;

• Quy trình bảo vệ dữ liệu;

• Quy trình xử lý khi AI đưa ra kết quả sai lệch. 

Kết luận

Luật Trí tuệ nhân tạo 2025 không chỉ đặt ra các nghĩa vụ tuân thủ mà còn mở ra nhiều cơ hội hỗ trợ cho doanh nghiệp đổi mới sáng tạo. Đối với doanh nhân, ba vấn đề cần ưu tiên ngay từ bây giờ là:

1. Kiểm tra mức độ rủi ro của hệ thống AI đang sử dụng;

2. Rà soát việc thu thập và sử dụng dữ liệu để huấn luyện AI;

3. Thiết lập cơ chế quản trị và trách nhiệm giải trình đối với AI trong doanh nghiệp. 

Đây sẽ là những yếu tố quyết định khả năng tuân thủ pháp luật và cạnh tranh của doanh nghiệp trong kỷ nguyên AI tại Việt Nam.

Công ty Luật Uyển Đình cung cấp các dịch vụ pháp lý chuyên sâu liên quan đến AI và chuyển đổi số, bao gồm:

✓ Tư vấn tuân thủ Luật Trí tuệ nhân tạo 2025;

✓ Đánh giá rủi ro pháp lý đối với hệ thống AI;

✓ Tư vấn bảo vệ dữ liệu cá nhân và an ninh mạng;

✓ Soạn thảo NDA, hợp đồng phát triển và chuyển giao công nghệ AI;

✓ Tư vấn sở hữu trí tuệ đối với dữ liệu, mô hình AI và sản phẩm AI;

✓ Tư vấn cho startup công nghệ, doanh nghiệp đổi mới sáng tạo và nhà đầu tư nước ngoài;

✓ Tư vấn xử lý tranh chấp liên quan đến AI, dữ liệu và tài sản trí tuệ.

THÔNG TIN LIÊN HỆ 

CÔNG TY LUẬT TNHH UYỂN ĐÌNH
📞 03250 26279
📧 legal.uyendinhlawfirm@gmail.com

🌐 LinkedIn: https://lnkd.in/gYYdT-Mh
📘 Facebook: https://www.facebook.com/people/Hoang-Dung-Lawyer/61587530335980/
🎵 TikTok: https://www.tiktok.com/@hoang.dung.lawyer
▶️ YouTube: https://www.youtube.com/@hoangdunglaw6879